مبانی نقد متنی در تفسير قمی
{دکتر فتحیه فتاحی زاده.استاد یار و عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا (س)}
علی بن ابراهیم از محدثان بنام شیعه که در وثاقت وی اتفاق نظر وجود دارد ، یکی از آثار مهم این شخصیت برجسته کتاب تفسیر اوست که آمیخته ای از چند تفسیر است قسمتی از آن ، تفسیر علی بن ابراهیم و قسمتی از آن تفسیر ابو الجارود و قسمتی هم تفاسیر سایر مشایخ است .بکارگیری مبانی نقد حدیث در سنجش روایات تفسیر قمی می تواند میزان اعتبار کتاب موجود را بهتر بنمایاند .مقصود از مبانی نقد حدیث ، معیارهائی است که به تشخیص حدیث صحیح از سقیم کمک می کند و ما را به ملاکهای صحت حدیث رهنمون می سازد . مبانی نقد در تفسیر قمی ، اعتبار تفسیر منسوب به علی بن ابراهیم را مورد نقد و بررسی قرار می دهد . قرآن کریم به عنوان اولین منبع شناخت دین ، معیار ارزش گذاری روایات است . در تفسیر قمی روایاتی یافت می شود که در تعارض با قرآن است .پس از قرآن کریم ، سنت معصومان ( علیهم السّلام ) معیاری در نقد و ارزیابی حدیث معرفی شده است . برخی از روایات تفسیر قمی به دلیل مخالفت با سنت قطعی باید کنار گذاشته شود .عقل و بداهت های عقلی و نیز مسلّمات علمی معیارهای دیگری در سنجش روایات محسوب می شوند و ما در این پژوهش با بکارگیری هریک از این معیارها به نقد و بررسی روایات پرداخته ایم .تأثیراسرائیلیات و روایات معارض با شأن معصومان ( علیهم السّلام ) براعتبار تفسیر قمی را نمی توان نادیده گرفت .بر این اساس باید گفت وجود روایاتی که در مقیاس معیارهای متنی به هیچ وجه قابل اعتماد نیست و نیز مصادیقی از روایات اسرائیلی که به عنوان روایت تفسیری در کنار کلام الهی جای گرفته است ، اعتبار تفسیر قمی موجود را زیر سؤال می برد . . .
ادامه مطلب
سخنرانی توليت محترم حرم حضرت معصومه (س)
در مراسم پرده برداری از ضريح علی بن ابراهيم قمی
برای مشاهده متن سخنرانی بر ادامه مطلب کلیک کنید...
ادامه مطلب
علامه تهرانی می نویسد: علی بن ابراهیم دارای سه پسر بوده که همگی از اصحاب حدیث می باشند...
ابن ندیم دانشمند کتاب شناس معروف سه کتاب از تألیفات علی بن ابراهیم را نام برده بود و آنها اینهاست: کتاب مناقب، کتاب اختیارالقرآن، کتاب قرب الاسناد است[1].
ادامه مطلب
علی بن ابراهیم در شهرها و کشورهای مختلف اسلامی از دانشمندان بسیاری از خاصه و عامه به اخذ حدیث نائل آمده یا از آنها اجازه گرفته است. بدیهی است که دستیابی به همۀ استادان علی بن ابراهیم این محدث بزرگ و پرکار که آنهمه احادیث و کتابها از وی مانده است، کار دشواری است. ما با مراجعه به مجموع منابعی که در دست داشته ایم همچون فهرست شیخ، رجال نجاشی، جامع الروات، معجم رجال الحدیث، و نوابغ الروات این عده از محدثین بزرگ و فقهای شیعه را یافته ایم که از استادان نامدار وی در اوسط سدۀ سوم هجری بوده اند:
ادامه مطلب
